Mungesa e hekurit dhe rreziku për Alzheimer

Në raste të rënda, nëse nuk trajtohet, mund të çojë edhe në sëmundje të zemrës apo dështim të veshkave. Tani, studiues nga Universiteti i Stokholmit kanë identifikuar një lidhje shqetësuese shtesë: nivelet e ulëta të hekurit mund të ulin rezistencën e trurit ndaj sëmundjeve neurodegjenerative, duke rritur rrezikun për demencë dhe duke përshpejtuar shfaqjen e simptomave – veçanërisht tek burrat. Vlerësohet se mbi 10 milionë britanikë kanë një formë të anemisë, e cila ndodh kur gjaku nuk transporton mjaftueshëm oksigjen në trup, duke shkaktuar zbehje, frymëmarrje të vështirësuar dhe rrahje të shpejta të zemrës. Tek gratë, anemia shpesh lidhet me cikle menstruale të rënda ose shtatzëninë, ndërsa mungesa e hekurit në dietë është një shkak i zakonshëm për të dy gjinitë. Studimi, i publikuar në revistën shkencore JAMA Neurology, ndoqi 2,282 persona mbi 60 vjeç për rreth nëntë vite, duke analizuar lidhjen mes niveleve të hekurit dhe rrezikut për Alzheimer. Mostrat e gjakut u analizuan për proteinën tau, e cila grumbullohet në tru dhe lidhet me dëmtimin e qelizave nervore. Nivele të larta të kësaj proteine formojnë depozita toksike që konsiderohen një nga shkaktarët kryesorë të simptomave të Alzheimerit. Gjithashtu u matën nivelet e hemoglobinës, proteina që transporton oksigjenin në gjak dhe përdoret për diagnostikimin e anemisë. Rezultatet treguan se personat me anemi kishin 66 më shumë gjasa të zhvillonin demencë krahasuar me ata me nivele normale hemoglobine. Po ashtu, hemoglobina e ulët lidhej me nivele më të larta të një biomarkeri të rëndësishëm për Alzheimerin, i njohur si p-tau217. Një gjetje interesante ishte se rreziku i shtuar për demencë ishte më i theksuar tek burrat, edhe pse anemia nga mungesa e hekurit është më e përhapur tek gratë. Studiuesit sugjerojnë se kjo mund të lidhet me mënyrën se si organizmi i grave përshtatet më mirë ndaj niveleve më të ulëta të hemoglobinës gjatë jetës. Sipas tyre, anemia tek burrat shpesh shfaqet më vonë dhe lidhet me sëmundje kronike ose inflamacion, çka mund ta bëjë më të dëmshme për shëndetin e trurit. Autorët përfundojnë se anemia është një faktor i rëndësishëm dhe potencialisht i modifikueshëm në parandalimin e demencës. Globalisht, rreth dy miliardë njerëz vuajnë nga mungesa e hekurit, ndërsa 1.2 miliardë kanë anemi për shkak të saj, kryesisht si pasojë e ushqyerjes së dobët. Në Mbretërinë e Bashkuar, rreth 3 e burrave dhe 8 e grave preken nga kjo gjendje. Megjithatë, ekspertët theksojnë se shumica e rasteve mund të parandalohen. Suplementet e hekurit, ushqimi i pasur me perime me gjethe jeshile, drithëra të fortifikuara dhe mish i kuq mund të ndihmojnë në përmirësimin e niveleve të hekurit. Faktorë të tjerë si duhanpirja, shëndeti i dobët kardiovaskular dhe izolimi social ndikojnë gjithashtu në rrezikun për demencë. Alzheimeri mbetet forma më e zakonshme e demencës, duke përbërë deri në 75 të rasteve. Simptomat fillestare përfshijnë probleme me kujtesën, vështirësi në të menduar dhe në komunikim, të cilat përkeqësohen me kalimin e kohës. Megjithatë, ekspertët besojnë se deri në 45 e rasteve të demencës mund të parandalohen ose të vonohen përmes ndryshimeve në stilin e jetesës dhe diagnostikimit të hershëm. /GazetaExpress/ The post Mungesa e hekurit dhe rreziku për Alzheimer appeared first on Gazeta Express.