Spyr hvort Framsókn ætti frekar að leita til vinstri

Harðarson, prófessor emeritus í stjórnmálafræði, segir stöðu Framsóknarflokksins, sem mældist í nýjasta þjóðarpúlsi Gallups utan þings, ekki líta vel út. Hann spyr hvort vænlegt sé fyrir flokkinn að setja upp svolítið meira vinstra bros.“Þetta er versta könnun sem Framsókn hefur fengið í sögunni hjá Gallup. Núna mælast þeir undir fimm prósent þröskuldinum. Það sem verra er fyrir Framsókn er að þeir mælast ekki með neinn kjördæmakosinn mann,“ segir Ólafur Þ. Harðarson, prófessor emeritus í stjórnmálafræði.Þegar litið er á fylgi flokka eftir kjördæmum má sjá að Framsókn mælist með 4,6 prósent í Reykjavíkurkjördæmi suður, 2,6 prósent í Reykjavíkurkjördæmi norður, 2,5 prósent í Suðvesturkjördæmi, 6,9 prósent í Suðurkjördæmi, 7,3 prósent í Norðausturkjördæmi og 10 prósent í Norðvestur.Þetta lítur hvergi vel út,“ segir Ólafur, sem bætir við að mikið verk sé að vinna fyrir formanninn og flokkinn, sérstaklega í Reykjavíkurkjördæmunum og í kraganum. Veltir fyrir sér hvort Framsókn hafi gleymt því að hann sé miðjuflokkurÓlafur nefnir nokkur atriði sem gætu skýrt slæmt fylgi Framsóknarflokksins. Í fyrsta lagi hafi flokkurinn verið lengi við stjórnvölinn og stjórnarflokkum sé gjarnan refsað í kosningum. Þá geti myndast ákveðin stjórnarþreyta. Á síðustu hundrað árum hefur hann verið í um það bil sjötíu ár í ríkisstjórn, álíka lengi og Sjálfstæðisflokkurinn þannig að hann hefur verið mikill kerfisflokkur.“Þá nefnir hann uppbrot fjórflokkakerfisins. Áratugum saman var fjórflokkurinn með svona 90 til 100 prósent atkvæða. Í undanfarandi kosningum var það komið niður í tvo þriðju, eitthvað svoleiðis, en í síðustu kosningum fengu þessir fjórir gömlu flokkar samanlagt bara um það bil helming atkvæðanna. Þannig að þetta er allt annað landslag,“ segir Ólafur.Síðan má velta því fyrir sér - en eins og ég segi er erfitt að negla nákvæmlega niður einstaka fylgissveiflur - hvort að Framsóknarflokkurinn hafi á undanförnum árum svolítið gleymt því að hann var alltaf miðjuflokkur. Það þýddi það að hann gat unnið í ríkisstjórnum bæði til hægri og vinstri,“ segir Ólafur.Framsóknarflokkurinn hefur ekki verið í ríkisstjórn án Sjálfstæðisflokksins síðan 1991 eða í 35 ár. Þannig að í huga margra kjósenda þá hefur hann kannski hætt að vera miðjuflokkur sem getur unnið bæði til hægri og vinstri, þó að hann hafi að vísu verið með Vinstri grænum í ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur, hann hafi svona fært sig eða sé upplifaður meira til hægri.“Ekki markað sér sérstöðu á þingiÝmsum hefur fundist, þó ég vilji kannski ekki leggja endanlegt mat á það, að í núverandi stjórnarandstöðu þá hafi flokkurinn ekki markað sér sérstöðu. Hann hafi fyrst og fremst rekið sína stjórnarandstöðu á mjög svipuðum forsendum og Miðflokkurinn og Sjálfstæðisflokkurinn, þó að í mörgum málum sé mikill munur á Framsóknarflokknum og Miðflokknum. Þarna er ég fyrst og fremst að tala kannski um efnahagsmálin og síðan líka Evrópumálin sem þessir þrír stjórnarandstöðuflokkar í þinginu ætla að gera að stóru máli,“ segir Ólafur.Ég átti nú kannski von á því eftir kosningarnar að Framsóknarflokkurinn myndi reyna að móta sér dálitla sérstöðu, sérstaklega kannski með því að leggja meiri áherslu á öflugt velferðarkerfi, skólamál, menntamálin, heilbrigðismálin, félagsmálin. Að vera sem sé lengra til vinstri í þessum málaflokkum heldur en Miðflokkurinn og Sjálfstæðisflokkurinn, en ég hef ekki séð þær áherslur ennþá. Þetta er spurningin um það hvort það sé vænlegt fyrir flokkinn að svona setja upp svolítið meira vinstra bros til að reyna að höfða meira til miðjukjósenda en hann hefur verið að gera undanfarið.“Nánar er rætt við Ólaf og Sigurð Pétursson, sagnfræðing, um stöðu og rætur Framsóknarflokksins í Þetta helst í dag.