Shqiptarët dhe shqipja, themeli i Maqedonisë së Veriut
April 10, 2026
Gazeta Express
Shkruan: Edmond Panariti Popullsia shqiptare dhe gjuha shqipe nuk janë thjesht një element i shoqërisë së Maqedonisë së Veriut, por themelet mbi të cilat ky shtet qëndron. Shqiptarët përbëjnë rreth një të tretën e popullsisë, duke qenë komuniteti më i madh pas maqedonasve dhe pa praninë e tyre, nuk do të kishte as stabilitet politik, as legjitimitet demokratik, as perspektivë evropiane.
Në aspektin demografik, shqiptarët janë një faktor i pazëvendësueshëm. Çdo përpjekje për t’i margjinalizuar ka prodhuar krizë dhe tension, sepse realiteti i tyre numerik e bën të pamundur ndërtimin e një shteti funksional pa përfshirjen e tyre. Në aspektin gjuhësor, shqipja është gjuhë zyrtare në nivel kombëtar, jo si një dhuratë politike, por si një domosdoshmëri kushtetuese: pa shqipen, institucionet nuk do të kishin legjitimitet te më shumë se një e treta e qytetarëve. Politikisht, Marrëveshja e Ohrit e vitit 2001 shpëtoi Maqedoninë e Veriut nga shpërbërja, duke e bërë përfshirjen e shqiptarëve kusht për stabilitet. Pa partitë shqiptare, nuk ka shumicë parlamentare funksionale dhe pakonsensusin e tyre, nuk ka qeveri të qëndrueshme. Shqiptarët janë garant i stabilitetit politik dhe i orientimit euroatlantik të vendit. Ekonomikisht dhe kulturalisht, shqiptarët kontribuojnë fuqishëm në bujqësi, tregti, transport dhe diasporë, duke gjeneruar kapital ekonomik dhe kulturor. Pa këtë kontribut, ekonomia e Maqedonisë së Veriut do të ishte dukshëm më e dobët dhe më pak konkurruese. Integrimi në BE dhe NATO nuk do të ishte i mundur pa konsensusin e shqiptarëve. Ata janë faktor kyç në orientimin euroatlantik të vendit, duke e bërë Maqedoninë e Veriut një shtet të pranuar ndërkombëtarisht. Prandaj, popullsia shqiptare dhe gjuha shqipe nuk janë thjesht një “minoritet” në Maqedoninë e Veriut, ato janë themelet e shtetit. Çdo tentativë për t’i reduktuar në rol periferik është jo vetëm e padrejtë, por edhe e pamundur praktikisht. Pa shqiptarët dhe pa shqipen, Maqedonia e Veriut nuk do të kishte stabilitet, legjitimitet dhe perspektivë. Maqedonia e Veriut është e ndërtuar mbi dy themele: maqedonasit dhe shqiptarët. Pa këtë ekuilibër, shteti nuk mund të qëndrojë The post Shqiptarët dhe shqipja, themeli i Maqedonisë së Veriut appeared first on Gazeta Express.
Gazeta Express
Coverage and analysis from Kosovo. All insights are generated by our AI narrative analysis engine.