Hætta á snjóföllum til fjalla

Vélsleðaför eru í hlíðinni og líklegt þykir að flóðið sé af mannavöldum. Hvað er flekaflóð? Hér er svar Hörpu Grímsdóttur á Vísindavefnum við spurningunni Af hverju falla snjóflóð?“ Í svarinu er að finna greinargóða lýsingu á lekaflóðum.Snjóflóðum er gjarnan skipt í tvo flokka: Lausasnjóflóð og flekaflóð. Bæði lausa- og flekaflóð orsakast af því að skerspenna (tog undan halla samsíða hlíðinni vegna þyngdarafls) er nálægt því að vera jöfn eða meiri en skerstyrkurinn í snjónum. Snjór bregst við spennu með því að aflagast. Ef spennan verður of mikil og aflögunin of hröð brestur hann. Skerstyrkurinn ræðst aðallega af samloðun og núningsmótstöðu.Lausasnjóflóð byrja nálægt yfirborði í einum punkti eða á litlu svæði og dreifa úr sér og mynda nokkurs konar blævæng þegar snjórinn fellur niður hlíðina. Laus snjór einkennist af lítilli samloðun og lausasnjóflóð geta verið bæði vot og þurr. Þau eru oftast lítil, en vot lausasnjóflóð geta þó stundum orðið töluvert stór. Grundvallarforsendur eru þær að halli lands sé yfir þeim mörkum sem eru nauðsynleg til að snjórinn komist á hreyfingu. Það fer eftir gerð snævarins hver þessi mörk eru. Lausasnjóflóð fara oftast af stað vegna þess að lítil samloðun verður í snjónum á ákveðnu svæði vegna myndbreytingar snjókristalla, eða fyrir áhrif sólar eða rigningar. Í blautum snjó eru kristallarnir umflotnir vatni og samloðun því lítil.Flekaflóð eru alla jafna mun hættulegri en lausasnjóflóð og langflest þeirra flóða sem hafa valdið slysum og tjóni hér á Íslandi hafa verið flekaflóð. Snjóþekjan samanstendur venjulega af mismunandi lögum vegna þess að þegar snjór fellur hafa veðurþættir eins og vindstyrkur, vindátt og hiti áhrif á eiginleika lagsins sem snjókornin mynda. Snjóþekjan heldur síðan áfram að þróast, hún sígur og þéttist og kristallarnir ummyndast. Veður getur einnig haft áhrif á efsta lag snjóþekjunnar. Til dæmis geta vaxið kristallar sem kallast yfirborðshrím ofan á snjóþekjunni á köldum og heiðskírum nóttum. Ef hiti fer yfir frostmark í einhvern tíma og síðan frýs aftur, myndast gjarnan skaralag.“Einnig hafa í dag verið skráð snjóflóð í Hörgárdal og tvö á Vestfjörðum, annað við Kirkjubólsfjall í Ísafirði og hitt í Súgandafirði.Hægt er að fylgjast með skráðum snjóflóðum á Gott veður.is, vef Veðurstofu Íslands, þar sem er að finna mat á snjóflóðaaðstæðum. Þar segir:Bætt hefur í snjó í öllum landshlutum og hafa myndast vindflekar í öllum viðhorfum eftir hvassviðri og rysjótt veður. Gera verður ráð fyrir að snjór geti verið óstöðugur. Dægursveiflur og sólargeislun er farin að hafa talsverð áhrif á snjóinn í suðlægum viðhorfum.“