Dit jaar van baan wisselen? Pas op voor pensioengat van mogelijk duizenden euro's

Ook de Autoriteit Financiële Markten maakt zich zorgen: Uitdiensttreding naar aanleiding van een baanwissel kan flinke effecten hebben. Wij roepen de hele pensioensector op hierover tijdig en duidelijk deelnemers te informeren. Pijnlijke situaties Het heeft alles te maken met de transitie waar de Nederlandse pensioenfondsen middenin zitten. Dertig fondsen, waarbij ruim de helft van alle werkende en gepensioneerde Nederlanders zijn aangesloten die deelnemen in een pensioenfonds, zijn tot nu toe overgestapt naar het nieuwe pensioenstelsel. Voor de werkenden onder hen is de zichtbaarste verandering dat ze kunnen zien hoeveel er in hun persoonlijke pensioenpotje zit en hoe hoog de toekomstige maandelijkse pensioenuitkering mogelijk zal worden. Iets minder dan de helft van de deelnemers in een pensioenfonds is nog niet overgezet in het nieuwe systeem. Dat gebeurt later dit jaar, volgend jaar of uiterlijk 1 januari 2028. Juist omdat nog niet iedereen 'over' is kunnen er financieel pijnlijke situaties ontstaan. Wie dit jaar van baan wisselt, loopt mogelijk compensatie mis. Compensatie Hoe zit dat? In het oude systeem dragen jonge werknemers meer af om zo de oudere generatie de zekerheid te kunnen geven van een stabiel pensioen. Naarmate die jongere werknemers zelf ouder worden, zorgen de generaties onder hen weer voor hun pensioen door meer in te leggen. Maar die systematiek verdwijnt en dat levert een nadeel op voor werkenden in het midden van hun loopbaan. Zij hebben jarenlang extra geld ingelegd voor de generatie boven hen, maar kunnen niet meer rekenen op die hogere inleg van de generaties onder hen. Daarvoor moeten zij worden gecompenseerd bij de overstap naar het nieuwe stelsel. Per pensioenfonds spreken werkgevers en werknemers met elkaar af hoe hoog die compensatie is. Op verzoek van de NOS heeft pensioenadviseur Aon berekend om welke bedragen het ongeveer gaat. Deze bedragen zijn indicatief en gaan uit van een gemiddeld afgesproken compensatie van diverse pensioenfondsen. Niet overal is het compensatiepercentage even hoog en per fonds verschilt het welke leeftijdsgroepen in aanmerking komen. Mislopen Gemiddeld leven mensen nog zo'n 20 jaar na hun pensioendatum. Maandelijks kan die compensatie een paar tientjes schelen, maar in dit voorbeeld kan het oplopen tot 170 euro. En dat geld wordt door beleggingen waarschijnlijk meer waard. De compensatie geldt alleen voor werknemers die actief deelnemen in het fonds op het moment van overstappen naar het nieuwe stelsel. Zogeheten 'slapers', die nog wel pensioenvermogen hebben staan bij een fonds, maar niet meer extra opbouwen, komen niet in aanmerking voor dat bedrag. En wie dit jaar naar een pensioenfonds gaat dat de overstap al eerder heeft gemaakt, krijgt daar niet alsnog die compensatie. Een voorbeeld: een ambtenaar bouwt pensioen op bij het ABP. Dat fonds stapt pas per 2027 over. Deze ambtenaar maakt dit jaar een carrièreswitch, gaat de zorg in en gaat pensioen opbouwen bij zorgfonds PFZW. Dat fonds is al wel overgestapt. Deze werknemer loopt dus bij beide pensioenfondsen de compensatie mis. Dit voorbeeld is niet toevallig gekozen. ABP heeft ruim 3 miljoen deelnemers van wie er 1,3 miljoen nog werken en maandelijks geld inleggen. Een ambtenaar moet dus even goed uitzoeken of een carrièreswitch dit jaar wel zo handig is. Slapers Er zijn zo'n 8,5 miljoen 'slapers' in Nederland: deelnemers die nog vermogen hebben bij een pensioenfonds, maar er geen geld meer inleggen. Daar zitten veel dubbelingen tussen: veel mensen hebben door de jaren heen bij verschillende pensioenfondsen vermogen opgebouwd. Deze slapers krijgen geen compensatie op het moment dat een pensioenfonds overgaat op het nieuwe pensioenstelsel, zoals werkende deelnemers vaak wel krijgen. Vaak is dat geen probleem, want doorgaans bouwen mensen inmiddels vermogen op bij een ander fonds. Ze krijgen daar dan alsnog compensatie, mits ze daar actief pensioen opbouwen op het moment dat het fonds overgaat op het nieuwe stelsel, maar wie dit jaar van baan wisselt en dus bij het oude pensioenfonds gaat 'slapen', moet dus opletten de compensatie niet mis te lopen bij zowel het oude als het nieuwe pensioenfonds. Pensioenfondsen proberen deelnemers wel op de gevaren te wijzen. ABP bijvoorbeeld informeert deelnemers met voorbeeldberekeningen, nieuwsbrieven en een zaaltjestour door het land: We communiceren actief naar deelnemers over compensatie bij specifieke levensgebeurtenissen die hierop van invloed kunnen zijn, bijvoorbeeld als een deelnemer van baan wisselt, ontslag neemt of met pensioen wil gaan. Toch is de vraag zo'n waarschuwing van het pensioenfonds aankomt bij werkenden. Bij een baanwissel is het waarschijnlijker dat een werknemer vooral contact heeft met de oude en nieuwe werkgever. De AFM vraagt zich af of werkenden wel weten wanneer ze 'slapen' of nog actief zijn in een pensioenfonds. Die zorg heeft de Tweede Kamer ook en die gaat binnenkort met minister Vijlbrief van Sociale Zaken (D66) in gesprek. Het ministerie roept sociale partners en pensioenfondsen op om mensen goed te blijven informeren.